Kontrast:
Rozmiar czcionki:
Odstępy:
  • TAB - Kolejny element
  • SHIFT + TAB - Poprzedni element
  • SHIFT + ALT + F - Wyszukiwarka
  • SHIFT + ALT + H - Strona główna
  • SHIFT + ALT + M - Zawartość strony
  • SHIFT + ALT + 1 do 4 - Wybór menu
  • ESC - Anulowanie podpowiedzi

Dwa zwyczaje z Gminy Olesno na Krajowej liście niematerialnego dziedzictwa kulturowego

We wtorek, 19 października 2021 r. w sali widowiskowej im. Lucjana Lipińskiego w Małopolskim Centrum Kultury „Sokół” w Nowym Sączu, odbyła się IV Gala Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego, otwierająca VII Kongres Kultury Regionów z cyklu „Żywioły dziedzictwa” pod hasłem „Woda jest kobietą”.

Podczas gali, Joanna Cicha-Kuczyńska radca i przedstawiciel Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Bartosz Skaldawski, Dyrektor Narodowego Instytutu Dziedzictwa wręczyli depozytariuszom oficjalne decyzje o wpisie zwyczajów na Krajową listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego.

Brak opisu obrazka

Burmistrz Olesna Sylwester Lewicki wraz z delegacją, miał zaszczyt odebrać aż dwa certyfikaty dla zwyczajów naszej gminy, które na listę wpisane zostały w 2020 roku. Są to:

Krzyżoki w Borkach Małych

Brak opisu obrazka

Zwyczaj krzyżoków w Borkach Małych kultywowany jest wyłącznie w sołectwie Borki Małe w gminie Olesno w województwie opolskim. Polega na tym tym, iż 12 kawalerów przez okres Wielkiego Postu przygotowuje bramę z wydmuszek kurzych jaj. Zawieszają ją nocą w centrum wsi w Wielką Sobotę. Nad ranem w niedzielę wielkanocną, przed wschodem słońca ruszają z chorągwiami i figurą Zmartwychwstałego w pola, by z pieśnią na ustach błagać Boga o urodzaj dla  rolników. Najstarsi mieszkańcy twierdzą, że tradycja ta sięga co najmniej przełomu XIX i XX wieku. Chociaż przestrzegana jest zasada uczestnictwa w nim wyłącznie kawalerów, to jednak w czasie wojny, po prostu z braku takowych, na obchód pól wyruszali mężczyźni żonaci. Mieszkańcy wierzą, że brama z wydmuszek zapewnia urodzaj i wszelką pomyślność. Brama wisi w centrum wsi przez cały rok, więc wszyscy mieszkańcy przez nią przechodzą.

Babski comber na Śląsku Opolskimcertyfikat odebrały panie: Anna Meryk, dyrektor PSP w Borkach Wielkich oraz Maria Kurpiel, sołtys Borek Wielkich

Brak opisu obrazka

Babski Comber na Śląsku Opolskim jest popularnym zwyczajem okresu końca karnawału. Combry organizowane są przez wiele grup kobiet na terenie całego województwa, a uczestniczą w nich również niemal wyłącznie kobiety. Do czasu II wojny światowej funkcjonował on jako obrzęd przejścia dla młodych mężatek inicjowany przez starsze zamężne gospodynie. Później stał się zabawą dla wszystkich kobiet z danej miejscowości bez względu na stan cywilny.

Obecnie przebieg zabawy w każdej miejscowości ma nieco inny scenariusz, jednak jego wspólnymi cechami niemal zawsze są: organizacja combra przez mieszkanki danej miejscowości, zakaz wstępu mężczyzn, z którego zwolnieni są członkowie orkiestry oraz pewna kameralność imprezy (najczęściej na jednej zabawie bawi się kilkadziesiąt kobiet z najbliższej okolicy). Organizatorki podkreślają, że efektem kultywowania tej tradycji jest tworzenie więzi międzypokoleniowych i poczucie wspólnoty.

 


Krajowa Lista niematerialnego dziedzictwa kulturowego to spis przejawów żywego dziedzictwa niematerialnego z terenu Polski oraz forma ochrony dziedzictwa kulturowego wynikająca z podpisanej przez Polskę Konwencji UNESCO z 2003 r. w sprawie ochrony niematerialnego dziedzictwa kulturowego. Lista ma charakter informacyjny i zawiera opis zamieszczonych na niej zjawisk, ich rys historyczny, informacje o miejscu występowania i znaczeniu dla kultywujących je społeczności. Obecnie na Liście znajduje się 49 wpisów. Prowadzi ją Minister Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu we współpracy z Narodowym Instytutem Dziedzictwa.

Łącznie w latach 2019-2021 na Krajową listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego wpisano aż 8 zwyczajów z województwa opolskiego. Wszystkie wpisy powstały dzięki zaangażowaniu Oddziału Terenowego Narodowego Instytutu Dziedzictwa w Opolu, za co serdecznie dziękujemy!

 

 

fot. Piotr Droździk, Małopolskie Centrum Kultury SOKÓŁ


 

Wersja XML